Asal Masalah, Saham & Tashih

Selepas menentukan SIAPA mewarisi dan APA kadarnya, langkah seterusnya ialah hisab — menterjemah pecahan kepada unit yang boleh dibahagikan tepat.

Asal masalah (اصل المسألة)

Asal masalah ialah penyebut sepunya terkecil bagi semua fardu dalam kes itu. Fuqaha menyenaraikan tujuh asal klasik: 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24 (ditambah 18 & 36 dalam sesetengah kes datuk). Contoh: suami (1/2) + ibu (1/3) → asal 6: suami 3, ibu 2, baki 1.

Saham (سهام)

Saham ialah bilangan unit setiap waris atas asal masalah — suami 3 saham, ibu 2 saham dalam contoh tadi. Jumlah saham dibandingkan dengan asal: sama = harta habis; lebih = 'aul; kurang = baki (untuk asabah/radd/Baitulmal).

Tashih (تصحيح): membetulkan pecahan kepala

Apabila saham sesuatu KUMPULAN tidak boleh dibahagi bulat kepada bilangan ahlinya (adad ar-ru'us — bilangan kepala, dikira 2 bagi lelaki dalam kumpulan 2:1), asal masalah digandakan supaya setiap individu mendapat unit bulat.

Contoh tashih penuh

Waris: isteri + ibu + 2 anak lelaki + 1 anak perempuan.

1. Fardu: isteri 1/8, ibu 1/6 → asal 24: isteri 3, ibu 4, baki 17 untuk anak-anak (asabah 2:1).
2. Kepala anak: 2+2+1 = 5; tetapi 17 tidak boleh dibahagi 5.
3. Tashih: 24 × 5 = 120 — setiap unit lama menjadi 5 unit baharu.

💡 Kalkulator eFaraid memaparkan lajur "asal" dan "saham selepas tashih" pada setiap jadual — sekarang anda tahu dari mana angka itu datang. Semua kiraan enjin menggunakan pecahan tepat, tiada pembundaran.