Bahagian 1/4 & 1/8: Kadar Pasangan

Dua kadar ini khusus untuk pasangan — satu-satunya waris melalui sebab perkahwinan:

1/4 — dua penerimanya

• Suami, apabila si mati ADA keturunan (anak/cucu daripada anak lelaki — daripada suami ini atau sebelumnya).
• Isteri (seorang atau beramai), apabila si mati TIADA keturunan.

1/8 — satu penerimanya

• Isteri, apabila si mati ADA keturunan.

Dalil kedua-duanya: an-Nisa' 4:12. Perhatikan simetri: kadar suami (1/2 → 1/4) dan isteri (1/4 → 1/8) masing-masing separuh apabila ada keturunan — kerana keturunan lebih utama dijaga.

Isteri berbilang: kongsi, bukan ganda

Dua, tiga atau empat isteri berkongsi SATU kadar (1/4 atau 1/8) sama rata. Contoh: 2 isteri + anak lelaki → 1/8 dikongsi = 1/16 seorang. Kalkulator eFaraid memaparkan baris kumpulan isteri berserta bahagian seorang.

Perkara yang kerap dikelirukan

• Anak daripada perkahwinan TERDAHULU si mati tetap mengubah kadar pasangan semasa — yang dikira ialah keturunan SI MATI, bukan keturunan bersama.
• Anak tiri (anak pasangan dengan orang lain) TIDAK memberi kesan — bukan keturunan si mati.
• Pasangan tidak pernah terdinding sepenuhnya dan (menurut jumhur) tidak menerima radd — bahagiannya kekal seperti kadar asal.

Contoh berangka

Si mati (suami) meninggalkan isteri + ibu + 2 anak lelaki, harta RM240,000: isteri 1/8 = RM30,000; ibu 1/6 = RM40,000; baki 17/24 = RM170,000 dikongsi 2 anak lelaki (RM85,000 seorang).